Abdij van 't Park -- Vijvers van Oud-Heverlee -- Heverleebos en Meerdaalwoud -- Neerijse Grote Bron -- Doode Bemde en Kliniekvijvers -- Sint-Agatha-Rode Grootbroek -- Leemplateau -- Trektelposten -- Dorenveld
Rodebos en Laanvallei
Klik hier om naar de waarnemingen van dit gebied te gaan.
Beschrijving
Zoals de naam al doet vermoeden, is het staatsnatuurreservaat Rodebos en Laanvallei gelegen in de Laanvallei. De Laan is, als bijrivier van de Dijle, nog één van de pareltjes van het Dijleland en heeft zich ter hoogte van het reservaat ongeveer 50m diep in het plateau ingesneden. Op de oostelijke flank van de Laanvallei vinden we het Rodebos terug. Het reservaat is tegenwoordig ruim 100ha groot en wordt beheerd door het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) van de Vlaamse Gemeenschap.
Het uitgesproken reliëf en de afwisseling van open en gesloten vegetatietypes maken van het gebied een aantrekkelijk en waardevol geheel. Dat betekent ook dat er hier nog heel wat zeldzame plant- en diersoorten voorkomen.
|
| © Frederik Fluyt |
Het grootste deel van het reservaat bestaat uit een beboste valleiflank met talrijke bronnetjes. Omdat ook in het verleden deze hellingen te steil waren voor de landbouw zijn deze flanken steeds bebost gebleven en heeft de natuur er alle kansen gekregen. Daarom worden menselijke ingrepen hier tot een minimum beperkt.
Van op het droge plateau en de naastgelegen valleiflanken met bronnetjes belanden we uiteindelijk in de Laanvallei. Tot in de jaren vijftig van de vorige eeuw kwam hier een eerder open landschap voor met hooi- en weilanden afgewisseld met moeras, houtkanten en hakhoutbosjes. Sindsdien werden heel wat van deze valleigronden beplant met populieren of evolueerden deze spontaan naar (broek)bos. Intussen zijn vele van deze populierenbestanden weer verdwenen. Het beheer is erop gericht een waardevol valleilandschap te creëren met elzenbroek, rietland en natte hooilanden. Belangrijk in dit hele verhaal zijn de Hebrideschapen die jaarrond in het reservaat kunnen worden aangetroffen en bijdragen tot het beheer ervan.
De Laan ontspringt iets ten zuiden van Waterloo en mondt 500m ten noorden van de dorpskern van Sint-Agatha-Rode in de Dijle uit. Samen met de Dijle is de Laan nog één van de weinige rivieren in Vlaanderen die nog over haar volledige loop vrij kan meanderen. Dit draagt vanzelfsprekend bij tot de hoge waarde van dit gebied.
Ligging
|
| © Frederik Fluyt |
Route: Neem op de E411 (Brussel-Namen) afslag nr. 5 (Wavre-Nord) en neem hier de N257 richting Ottenburg. In Ottenburg-centrum ga je rechtdoor de Leuvensebaan op richting Sint-Agatha-Rode en na ongeveer 1 km voorbij het centrum zie je op je linkerzijde het Rodebos liggen. Aan deze ingang bevindt er zich in het bos een kleine parking met bijhorend infobord.
Openbaar vervoer: Treinen tot station Leuven. Van daaruit kan je de bus nemen (lijn 337 Leuven-Wavre). Afstappen in Ottenburg-centrum en van daaruit bereik je al wandelend langs de Leuvensebaan (richting Sint-Agatha-Rode) het Rodebos. Afstappen in het centrum van Sint-Agatha-Rode is eveneens een optie: via de Potterstraat die naar de Wolfshaegen toeloopt bereik je ter hoogte van de Laan één van de hieronder beschreven toegangen.
Toegang
Het Natuurreservaat Rodebos en Laanvallei is vrij toegankelijk. Aan de rand van het reservaat vindt men op verscheidene plaatsen infoborden die een mooi overzicht geven van de toegankelijke paden doorheen het gebied. Deze paden leiden je langsheen bronbeekjes, natte hooilanden, donkere beukenbossen en mooie open plekken met heide.
Een goede plek om een wandeling te starten vindt u langsheen de Leuvensebaan tussen Ottenburg en Sint-Agatha-Rode, ongeveer één kilometer ten noorden van Ottenburg aan de linkerkant. Hier is tevens een kleine parking voorzien. Ook vanuit het centrum van Terlanen kunt u het reservaat makkelijk bereiken. Neem daarvoor de Neerpoortenstraat richting Ottenburg en ongeveer 300m voorbij de Laan vindt u op uw linkerkant de Onderbosstraat. Parkeren is hier minder makkelijk. Op het einde van dit straatje wandelt u het reservaat binnen. Een derde interessante startplaats voor een mooie wandeling vindt u langsheen de Potterstraat die vanuit het centrum van Sint-Agatha-Rode in westelijke richting loopt. Ter hoogte van het brugje over de Laan vindt u een infobord. Via het paadje dat in zuidwestelijke richting langsheen de Laan loopt kan je tevens het Rodebos bereiken.
Het is verboden de paden te verlaten. Honden dienen aan de leiband gehouden te worden.
Kenmerkende soorten
Vogels
Samen met de talrijke boscomplexen in de regio zijn het Rodebos en de aangrenzende Laanvallei een goede plek om heel wat typische bosvogels waar te nemen. Als typische bosbewoners doen de spechten het hier heel goed: Grote Bonte Specht, Kleine Bonte specht, Groene Specht en zelfs de Zwarte Specht broeden er. Middelste Bonte Specht is er al een aantal keren waargenomen, maar een broedgeval is hier voorlopig nog niet bevestigd. Nochtans heeft de soort reeds vaste broedpopulaties in het Meerdaal- en Zoniënwoud. Bij de uilen is de Bosuil hier in de buurt ongetwijfeld de talrijkste nachtroofvogel, terwijl ook de Ransuil nog aangetroffen kan worden. Deze laatste lijkt echter minder talrijk dan voorheen, mogelijk te wijten aan de opmars van de Bosuil. Kerkuil en Steenuil broeden niet in het bos zelf maar worden wel in de ruimere omgeving aangetroffen. Bij de dagroofvogels zijn het eveneens de echte bosvogels die de show stelen: Sperwer, Havik en Buizerd kan je hier regelmatig waarnemen, terwijl ook de schaarse Wespendief iedere zomer in de Laanvallei aanwezig is. Vooral in de nazomer zijn ook waarnemingen van de Boomvalk mogelijk – al dan niet jagend op zwaluwen die dan in grote groepen boven de vallei fourageren.
|
| © Frederik Fluyt |
Een andere leuke soort die we er kunnen aantreffen is de Houtsnip die ook in het winterhalfjaar graag gebruikt maakt van de natte komgronden in de vallei. Andere soorten die we in deze moerassige zones kunnen aantreffen zijn Kleine karekiet, Bosrietzanger, Waterral en een aantal eenden. In de nabijheid van brugjes over de Laan en boven het water hangende takken zijn Ijsvogel en Grote gele kwikstaart een algemene verschijning. ’s Winters is het elzenbos in de vallei het geliefkoosde terrein voor Sijzen en Putters.
Fluiters worden eerder sporadisch in het Rodebos waargenomen en terwijl de Nachtegaal jaren terug nog tot de jaarlijkse broedvogels van de Laanvallei kon worden gerekend, lijkt het rond deze soort steeds stiller en stiller te worden. Hetzelfde geldt voor de Wielewaal, terwijl ook de Koekoek hier minder waar te nemen is dan voorheen.
Andere
|
| © Frederik Fluyt |
Een goed onderzochte groep vormen de insecten in het Rodebos. Zo is het Rodebos voor heel wat libellen (o.a. Smaragdlibel en sporadisch ook Bruine winterjuffer, Zuidelijke oeverlibel en Bruine glazenmaker), zweefvliegen (maar liefst 153 soorten, bijna de helft van de Belgische zweefvliegenfauna!), mieren, kevers (het Vliegend Hert werd reeds eenmalig waargenomen) en andere insecten zoals bijvoorbeeld steenvliegen (gebonden aan heldere bronbeekjes) een veilige thuishaven.
Ook de amfibieën zijn er goed vertegenwoordigd en hierbij kan de Vroedmeesterpad als meest bijzondere soort vermeld worden. Tot midden de jaren '90 van de vorige eeuw kwam de soort hier voor, en in 2004 werden opnieuw enkele exemplaren gehoord. Sindsdien lijkt de soort opnieuw verdwenen.
Bij de reptielen vermelden we Hazelworm en Levendbarende hagedis. Deze weten handig gebruik te maken van de nieuwe open plekken die in het Rodebos zijn ontstaan.
In de klasse der zoogdieren is gebleken dat de Laanvallei en de omliggende bossen het geliefkoosde jachtterrein zijn voor heel wat soorten vleermuizen. Zonder een vleermuisdetector zijn een aantal soorten toch waar te nemen: Watervleermuizen die bij valavond heel laag boven de Laan jagen en met een beetje geluk de grotere Rosse vleermuis die bij schemer en soms zelfs overdag op grote hoogte op insecten jaagt. Naast de vleermuizen is ook de mooie Eikelmuis nog een bewoner van de Laanvallei die echter zelden waargenomen wordt. Een andere moeilijk waarneembare soort is de Waterspitsmuis, een zeldzame bewoner van zuivere beekjes. Meer kans maak je op Reeën die bij valavond uit het bos te voorschijn komen. Ook de Bever is een schuwe bewoner van deze vallei. Meer kans om deze aan te treffen heb je in de Dijlevallei (zie het Grootbroek). Daarnaast zijn ook Vos en Eekhoorn soorten die de oplettende wandelaar regelmatig kan ontmoeten.
Tekst: Hans Roosen
Laatste wijziging: 17-11-2008